काङ्रेसको पराजय र काङ्रेसिहरुमा निदाएको भान

  लेख सान्दर्भिक छ, त्यति नै मार्मिक पनि । सबै भन्दा डरलाग्दो पक्ष लेखकले उठाउनु भए जस्तो " प्रमुख दलहरूभित्र आएको राजनीतिक ह्राससँगै नेपाली कांग्रेसको हार राष्ट्रिय राजनीतिकै क्षयीकरणको संकेत हो । यसले राष्ट्रलाई कहाँ पुर्‍याउला भन्न सकिँदैन । त्यसैले राष्ट्रिय राजनीतिमा बलियो सन्तुलन कायम राख्ने हैसियतको नेपाली कांग्रेसको पराजय राष्ट्रकै लागि भयंकर ठूलो क्षति नबनोस् ।" त्यस … Continue reading काङ्रेसको पराजय र काङ्रेसिहरुमा निदाएको भान

Advertisements

तराइ आन्दोलन: झादेखी राउतसम्म

तराइमा यस्तो अवस्था आयो कि- स्थानिय निकायको चुनाव हुन नसक्ने, यदी भइ नै हालेछ भने पनि हिजो माओवादिहरुले गाविसहरुलाई जसरी पहिलो निसाना बनाएका थिए त्यही अवस्था आउने प्रष्ट देखिएको छ । प्रजातान्त्रिक भनिने राजनीतिले नेपाललाई अब यस्तो अवस्थामा ल्याइपुर्याएको छ कि नचाहेर पनि आन्दोलनको राप दन्किने छ; शायद यही आन्दोलनका लागि वेदानन्द झा, गजेन्द्रनारयण सिंह, … Continue reading तराइ आन्दोलन: झादेखी राउतसम्म

एकता प्रदर्शन गर्नुको विकल्प छैन

"शत्रुहरुको ब्यवहारलेभन्दा मित्रहरुको मौनताले पोलिरहने छ"- मार्टिन लुथर किङ कञ्चनपुर गोली काण्डमा नेपाली जनताले जे देखेको छ त्यही बोलेको छ कि- त्यो घटनामा भारत दोशी छ। तर राज्यको नेत्रित्व गरेको नेपाल सरकार त्यो दोष देख्दैन । हामी हाम्रो भावना र वेदनाको प्रतिनिधित्व नहुनेहरुलाई राजनीति, नेता, प्रजातन्त्र, गणतन्त्र भनेर बसेका छौं । यो नै गल्ती हो । … Continue reading एकता प्रदर्शन गर्नुको विकल्प छैन

अन्ना हजारेको लोकप्रिय भ्रष्टाचार बिरोधी अभियाननै बिसर्जन भयो

जतिवेला भारतमा कङ्रेस-आइ नेत्रित्व संकटमा थियो त्यतिवेला धेरै अन्यत्र नाम कमाएका प्रतिष्ठित खासगरी सेलेब्रिटीहरु राजनीतिमा आए (ल्याइयो !?)। विश्व विख्यात कलाकार अमिताभ बच्चन पनि होमिए- त्यही बिटुलिएको राजनीतिमा । अहिले नेपालमा पनि लोकप्रिय भनिने कलाकारहरु कहिले 'नयाँ शक्ती' त कहिले 'साझा शक्ती' अनी कहिले रा.प्र.पा त कहिले मावोवादी तिर लस्किरहेका छन। 'धुर्मूस सुन्तली'को लोकप्रिय 'परोपकारीता' … Continue reading अन्ना हजारेको लोकप्रिय भ्रष्टाचार बिरोधी अभियाननै बिसर्जन भयो

अमेरिका, वेलायत र भारतको प्रजातन्त्र: निर्वाचन पद्धतीमै दाग

बिषय थियो- 'प्रजातन्त्र र सामाजिक निर्णय' । अक्सफोर्ड युनिभर्सिटिले आफ्नै सेल्डोनियन हलमा आयोजना गरेको लेक्चर प्रोग्राममा 'सामाजिक कल्याण' का अध्येता नोवेल पुरस्कारले सम्मानित प्राध्यापक अमर्त्य सेनले बोल्ने कार्यक्रम थियो। निकै अगाडि नै रजिस्ट्रेशन बन्द भै सकेछ; जाने एकिन भएन । तैपनि उपाय लाग्छ कि भनेर मुख्य आयोजक समुहकी महिलालाइ सिधै इमेल पठाएँ, उनले सबै सिटहरु … Continue reading अमेरिका, वेलायत र भारतको प्रजातन्त्र: निर्वाचन पद्धतीमै दाग

पानीले भारतलाई कसरी तड्पाएको छ, दर्दनाक कथा !

यो कथा गाउँमा बस्ने गरिवहरुका लागि दुर्दशा, सिङो देशका लागि कलन्क अनी दशा । गान्धिको 'महान देश'का लागि खाने पानीको लागि मूल्य तिर्न नसकेर भारतको पन्जावका किसानहरु पानीकै नहरमा कसरी हाम्फालेर सुसाइड गर्छन् ? विश्वमै जलश्रोतको धनी देश नेपालका निती निर्माता र" महान राजनेता" ले हेक्का नराखे पनि चलेकै छ तर तपाईं हाम्रालागी पानीको दर्दनाक … Continue reading पानीले भारतलाई कसरी तड्पाएको छ, दर्दनाक कथा !

नेपाली अर्थमन्त्रीले कसरि बुझ्लान ?!

भारतीय अर्थमन्त्री अरुण जेटलीले हालै त्यहाँको गैह्र कृषि क्षेत्रमा काम गर्ने अदक्ष श्रमको न्युनतम ज्यालादर ४२ प्रतिशतले बढाएर (''एेतिहासिक'' भनिएको) प्रतिदिन भारु २४६ बाट ३५० पुर्याएका छन् । खुला सिमाना छ, नेपाली उत्पादन र श्रम बजारमा यसको असर कसरि पर्ला - नेपाली अर्थमन्त्री कृष्ण बा महराले कसरि बुझ्लान ?! उनलाई चाइनिज ककटेल खाँदै फुर्सद छैन, … Continue reading नेपाली अर्थमन्त्रीले कसरि बुझ्लान ?!

रिजर्भ बैंक अफ इण्डिया : राजनले मानेनन, पटेल आए

झन्डै तिन बर्ष अघि भारतको लगानीबाट बैदेशिक लगानीकर्ताहरुले भटाभट शेयर ''ड्र'' गर्न थाले पछि वित्तिय-अविश्वास चुलिंदै जाँदा अन्तराष्ट्रिय मुद्रा बजारमा भा रु को तिब्र अवमूल्यन भयो । भा रु संग स्थिर विनिमय दर भएको नेपालले पनि त्यसको नकारात्मक मार 'बिना कसुर' व्यहोर्नु पर्यो । त्यसबाट अर्थतन्त्र जोगाउन तत्कालिन भारतीय सरकारले चिकागो प्रोफेसर रघुराम राजनलाइ रिजर्भ बैंक … Continue reading रिजर्भ बैंक अफ इण्डिया : राजनले मानेनन, पटेल आए

शक्ति परिवर्तन त निस्चित देखियो तर कस्तो होला ?

अमेरिकाले टी पी पी (Trans-Pacific Partnership) लाई अगाडि बढायो; हालसम्म १२ देशहरुले हस्ताक्षर गरिसकेका छन । संगै कामगरेका खास गरि युरोपियन यूनियन भित्र सौता पस्न लागेको महसुस हुँदै गरेका वेला वेलायत ई यू बाट निस्कने निर्णय गर्यो । यता फ्रान्स, नेदर्ल्याण्ड, स्विडेन, इटालीले पनि जनमत संग्रह माग्ने भन्दै ''वेलायतले सुरु गरेको यो अभियान रोकिने छैन'' … Continue reading शक्ति परिवर्तन त निस्चित देखियो तर कस्तो होला ?

सिंहदरवारले नेपाली जनतालाई निरन्तर गरिव घोषणा गरिरहेछ

हिन्दु र बौद्धिष्ट दुबैको धार्मिक स्थल नेपालमा पर्दछन। तिनीहरु क्रमश: हिन्दुहरुको आराध्यदेव पशुपतिनाथको मन्दिर र गौतम बुद्धको जन्मस्थान लुम्बिनी हुन । विश्वकै धेरै जनसंख्या भएका उत्तरी चिन र दक्षिणी भारतका धर्मावलम्बीहरु मात्रै तान्न सके पनि नेपालमा पर्यटनको असाध्यै राम्रो सम्भावना छ । यसरि आएका पर्यटकलाई हिमतालमा उत्पादन गरिने बोतल पानि मात्रै पुर्याउन सकियो भने यो … Continue reading सिंहदरवारले नेपाली जनतालाई निरन्तर गरिव घोषणा गरिरहेछ

प्रतिफलमा ओली सरकारको आयू लम्बिने अवस्था आयो

सुख पाउन राजनीति गरेकाहरुबाट नेपालीले दुख त पाइनै रहेका छन र पाउने पनि दुख नै हो। नेपाली जनताको चाहना सरकार बदलीरहनु पर्ने हैन, बरु स्थायित्वको स्थायित्व हो। त्यसैले व्यक्ति हैन संस्कार नबदलेसम्म हुने वाला केहि छैन। अहिले सरकार बदल्नै परेकाहरु नेपाल भित्र नभएर विदेश तिर छन, उनीहरुको काम नेपाललाई अस्थिरतामा धकेलेर त्यहाँको श्रोतमाथि हालीमुहाली गर्नु हो … Continue reading प्रतिफलमा ओली सरकारको आयू लम्बिने अवस्था आयो

बैदेशिक निती र संबन्धका पुराना मान्यताहरु पनि परिवर्तन हुनु पर्छ

नेपालमाथि भारतले महाभुकम्पकको आलो घाउमा चार महिना लामो नाकावन्दी लगायो। छिमेकी जन र तिनको मन देखेर निकै मन दुख्यो। . जबसम्म नेपालले आफ्नो समस्या आफैले समाधान गर्न सक्छ भन्ने कुराको प्रत्याभूति हुन्न तब छिमेकीहरु झन ससंकित भै धेरै खेल्न थाल्छन। किनभने आफ्नो अनुपस्थितिमा अरु कसैले हाम्रा बिरुद्ध नेपाललाई खेलाइदिन्छ कि भनेर छिमेकीहरुलाई शंका गर्ने ठाउँ नदिने दायित्व … Continue reading बैदेशिक निती र संबन्धका पुराना मान्यताहरु पनि परिवर्तन हुनु पर्छ

यो ग्लोबलाइजेशनको यूग हो, नेपाल ग्लोबलाइज्ड हुन पाउने कि नपाउने?

नेपालले यति लामो समयसम्म भारतसंग 'रोटि-बेटि' 'सौहार्द' सभ्यता-संस्कृति' र 'खुला सिमाना' भनिने सम्बंधबाट के पायो ? अस्थिरता र गरिवी! हुँदा हुँदा मधेश आन्दोलन र सिके रावतहरु! एउटा आन्दोलनको समाप्तिसंगै आर्को आन्दोलनको विजारोपण! नभए, कसैसंग योभन्दा फरक जवाफ छ? भुकम्पले थिल्थिलिएको नेपालीलाई नाकाबन्दीको उपहार दिएर औषधि, रगत र अक्सिजन समेत ठप्प पारेको भारतले छिमेकीलाई दिन सक्ने … Continue reading यो ग्लोबलाइजेशनको यूग हो, नेपाल ग्लोबलाइज्ड हुन पाउने कि नपाउने?

छिमेकीको उदारतालाई देशको पक्षमा लगाउँ

उखान टुक्काले जग हँसाएका प्रधानमन्त्री खडगप्रसाद ओली यतिखेर उत्तरको छिमेकी चीनको भ्रमणमा छन । आजमात्र दुई देश बिचमा १५ बुँदे संयुक्त घोषणा पत्र जारि भएको छ । बहु प्रतिक्षित इन्धन आयात बारेको सम्झौता 'पूर्वाधार र पूर्व गृह कार्य' को अभावमा हुन नसकेको भए पनि संयुक्त घोषणा पत्रमा व्यक्त 'सहमति' ले त्यसको पनि बाटो खुलेको छ … Continue reading छिमेकीको उदारतालाई देशको पक्षमा लगाउँ

ओलीले भ्रमण गरेलगत्तै नेपालमा जाने सहयोग भारतले घटाइदियो

भारत भ्रमणका बेला सम्मान (!?) पाएर खुशीले रातो चेहरा लगाउँदै स्वदेश फर्केको लगत्तै प्रधान मन्त्री के पि ओलिको अनुहार कालो हुने अवस्था आएको छ । प्रधानमन्त्री केपी शर्मा ओलीले ‘असमझदारी हटाउन’ भ्रमण गरेलगत्तै भारतले ‘दिइएको सहयोग ठीक समय र सही ठाउँमा खर्च गर्न नसकेको'' भन्दै नेपाललाई दिइएको सहयोगमा करिब ४० प्रतिशत कटौती गरिदिएको छ । … Continue reading ओलीले भ्रमण गरेलगत्तै नेपालमा जाने सहयोग भारतले घटाइदियो