संवृद्धिलाई सहि अर्थमा बुझ्ने कोशिस गरौँ

नेपालमा संवृद्धिलाई गलत तरिकाबाट बुझ्न खोजिएको छ । त्यसैले समस्याहरु समाधान हुनेभन्दा झन्झन् बल्झिंदै गएका छन । युवाहरु स्वदेशमा रोजगारीको अवसर नभएकोले दुखका साथ विदेशिएका छन, उनीहरुमा परिवार विछोडको पिडा छ । नयाँ ठाउँको बसाइ उकुसमुकुस लागिरहेको छ ! तर पनि रातो दिन ज्यालादारी गरेको पैसो स्वदेशमा पठाएर आफ्नो र परिवारको गुजारामात्रै गरेका छैनन, देशको … Continue reading संवृद्धिलाई सहि अर्थमा बुझ्ने कोशिस गरौँ

सम्वृद्धि: व्यक्तिमा क्षमताको बिस्तार

हिजोको पोष्ठमा सम्वृद्धि "सडक चौडा र घर अग्लो पार्दैमा आउँदैन, जनताको उपभोग गर्न सक्ने क्षमतामा पनि बिस्तार भएको हुनुपर्छ" भनेर लेखिएको थियो । आज, कसरि जनताको उपभोग गर्न सक्ने क्षमतामा बिस्तार हुन्छ भनेर दृष्टान्त प्रस्तुत गर्ने जमर्को गरिंदै छ । यस बिषयलाई नेपालका विकासवादी व्यक्तित्व र संस्थाहरुले गम्भिरता पूर्वका लिएको पाइन्न । त्यसैले होला, घर … Continue reading सम्वृद्धि: व्यक्तिमा क्षमताको बिस्तार

सम्वृद्धि र जनताको उपभोग गर्न सक्ने क्षमता

नेपालका सबै जसो राजनैतिक दलहरुले सम्वृद्धि शब्दलाई पेवा झैं प्रयोग गरेको अवस्था छ । तर असंव्रिद्ध अवस्थाहरुको संव्रिद्धी भयो कि भएन भनेर खोज्यो भने संव्रिद्धी त टुसाएको पनि देख्न सकिन्न । यसै क्रममा जनताको जिवनस्तरलाइ परिवर्तन भएको देखाउने कुराहरुलाई हेर्‍यो भने प्रष्ट देख्न सकिन्छ । जस्तै झिङा, कुकुरको साथमा बेचिने मासु पसल; मान्छे कोच्ने, मार्ने … Continue reading सम्वृद्धि र जनताको उपभोग गर्न सक्ने क्षमता

नेपालमा सम्वृद्धि झल्काउने जनजीविकाको अवस्था

जनजीविकाका सूचकहरू गम्भिर छन्, परिवर्तनको आभाष हुन सकिरहेको छैन । ट्राफिकको दिनचर्या, मासु पसल, फलफुल-तरकारी ब्यापार, बैदेशिक रोजगारी, यातायात सिण्डीकेट, सडक दुर्घटना, सार्वजनिक सौचालय, खानेपानी, घर-घडेरी जताततै अस्तव्यस्त मात्र देखिन्छ ।

सिकिस्त प्रजातन्त्र : बिकास संभव छ?

पंचायतका हस्ती सूर्यबहादुर थापा बहुदलिय प्रजातन्त्रको प्रधानमन्त्रिका लागि नेपाली कांग्रेसले त्यतिखेरको अवस्थामा रुचाएका मानिस हुन । बहुदललाई नै दवाउन खोज्ने थापाहरु बहुदलवादिहरुको चाहनामा प्रधानमन्त्रि सुशोभित भएपछि थापाले बालुवाटारका बारेमा एकपटक प्रतिक्रिया दिंदै भनेका थिए- 'हिजो पंचायतमा जुन जुन अनुहारहरु देखिन्थ्ये आज (बहुदलमा) पनि तिनीहरुकै हालीमुहाली चल्दो रहेछ । यदाकदा ब्यक्ति फेरिए पनि धन्दा फेरिएको रहेनछ … Continue reading सिकिस्त प्रजातन्त्र : बिकास संभव छ?

नयाँ बर्ष : बिकास प्रतिकुल समाचार पढन नपरोस

नयाँ बर्षको शुभकामना ! नयाँ बर्षको शुभ उपलक्षमा यस्तो आशा गरौँ कि सँधै यस्तो समाचारहरु पढन पाइयोस: कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले गत भदौमा आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा १ अर्ब १ करोड रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन हुने प्रक्षेपणसहितको वार्षिक प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्नुभएको थियो । महालेखा परीक्षक कार्यालयले गरेको अन्तिम लेखा परीक्षणमा प्राधिकरणको खुद नाफा २ अर्ब … Continue reading नयाँ बर्ष : बिकास प्रतिकुल समाचार पढन नपरोस

बिकराल काठमाण्डौ

नेपालमा जम्मा १४ देखि २१ प्रतिशत जमिन खेती योग्य मानिएको छ, ठोस तथ्याङ्कको अभावमा फरक-फरक संस्थाहरुले दिने गरेको आंकडा फरक पाइने गरेको छ । त्यस मध्ये भक्तपुर सबैभन्दा धेरै उर्बरा शक्ति भएको जमिन मानिन्छ तर आज त्यो ठाउँ पुरै घरले ढाकेर हरियो सागपात पनि बेसाएर खानु पर्ने अवस्था आइसक्यो । संघिय बिकासको पहिलो सिकार प्राकृतिक … Continue reading बिकराल काठमाण्डौ

वाइड-बडी: भ्रष्टाचार रोकिएला !

ठुला ब्यापारमा ठुलैको हात ! राजिव गान्धिलाई "वोफोर्स" लागेको थियो, गिरिजा प्र कोइरालालाई "लाउडा-धमिजा" ! त्यसो त पूर्व भारतीय प्रधान मन्त्री पि भि नरसिंह रावलाई "एनरोन"को कत्रो काण्ड भोगाइयो तर पछि सफाइ पाए ! यी काण्डहरु सुनियोजित थिए - कोही पनि भ्रष्टाचारी प्रमाणित भएनन ! पानमा पेपर आयो- दुनियाँमा कसैलाई केही भएन तर पाकिस्थानि प्रधानमन्त्री … Continue reading वाइड-बडी: भ्रष्टाचार रोकिएला !

अस्थिरताको स्थायित्व

जब १०४ बर्षे जहांनिया शासन अस्थिर लाग्न थाल्यो, पंचायत अस्थिर भयो, महेन्द्र अस्थिर भए, बिरेन्द्र मारिए- झनै अस्थिरता भयो । अस्थिर ज्ञानेन्द्रले के दिन सक्थे स्थिरता ! १७ भाईका सूर्य ब थापा दरवार सिद्ध्याउन लागे, आँफै सक्किए । शासन रुपी त्यो खालमा धेरै जोकरहरु पल्टिए, अर्कैको दाउले खाइदियो- सक्किए । देशमा मात्र स्थिर छन- काण्ड, … Continue reading अस्थिरताको स्थायित्व

कांग्रेस ब्यूँझनु पर्छ

राजनीतिबाट बिमुख हुँदै गएको नेपाली जनताको ठुलो सँख्यालाइ काङ्रेसले कसरी आकर्षित गर्ला, युवा जमातको साथ बिना नेपाली काङ्रेसको सिङो भविश्य धरापमा पर्न सक्छ; सोच्न जरुरी छ । काँग्रेस यतिखेर महासमितिको बुख्याँचा लिएर काठमाण्डौँ महा नगरपालिकामा उभिएको छ तर धेरै जसो नगरवासिहरु खासगरी युवाहरुको ठुलो जमात भने या त मिस नेपाल वा नेपाल अाइडलको समाचारमा आकर्षित … Continue reading कांग्रेस ब्यूँझनु पर्छ

संघिय संरचना: अनुशासन र श्रोत खै?

अर्गानिक नेपाल

नेपालाई बिकशीत राष्ट्र बनाउने जन-चाहना अनुरुप धेरै आन्दोलन र राज्य संरचनामा काफी परिवर्तन गरियो । तर परिवर्तनलाई स्थाईत्व दिनका लागि लगानिको श्रोत ब्यवस्थापन र त्यसको परिचालनको लागि साशकिय अनुशासनलाई नै उपेक्षा गर्ने परिपाटि आज पर्यन्त उस्तै छ । परिवर्तन स्थिर छैन, विकाशको गति र मती नै दिग्भ्रमित देखिएकाछन । बिकास कागजमा लेखिने शब्दमा नभएर, कर्ताहरुको … Continue reading संघिय संरचना: अनुशासन र श्रोत खै?

बलियो जनता, असफल पात्र र प्रव्रित्ति

जनता बलियो भएका छन त्यो निस्चित हो । तर त्यो बल असफल पात्र र प्रव्रित्तिकै चयनमा सिमित छ, दुरुपायोग भएको छ । परिणाम प्रजातन्त्रको  २७ बर्ष (सन १९९० - २०१७) मा २७सै  पटक प्रधानमन्त्री बदलिएका छन; जनता हैरान छन । काम गर्ने युवा शक्ति बिदेशिएको छ् । झण्डै ३० प्रतिशत रेमिट्यान्सको भरमा गरिवी घटेको देखाइेएको छ । जग्गाको भाउमा ब्रिद्धी … Continue reading बलियो जनता, असफल पात्र र प्रव्रित्ति

संघिय बिकास, प्रशासनिक खर्च र कर आतंक

वास्तविक करको भार कसलाई पर्ने हो, गरिविमा पिल्सेका जनतालाई त्यसको भारबाट जोगाउन के के 'इण्टाइटलमेण्ट' को ब्यवस्था गर्नुपर्ने थियो, त्यो नगरिएकोले योजना बनाउनेदेखि पास गर्नेसम्म सबै असक्षमताको घेरामा दर्ज भएका छन ।

ओली, गोली र झोली | कटाक्ष

म यो लेख आफैले केही दिन अगाडि आफ्नै वेब्लग सिमान्तमा पोस्ट गरेका केही अंशहरुबाट शुरु गर्न चाहन्छु- "राजावादी हिन्दू ठेकेदार कमल थापा आज रछ्यान खोज्न वाद्ध्य छन । मित्र प्रचन्डसँग सङै बस्न नसकेर बाबुराम जन्मजात शत्रु ठानिएको कांग्रेससङ एक थान भोटको भिख मगेर साँसद हुन लस्किएका छन । ओली महोदय “मतपत्र निल्ने प्रव्रित्ति”लाई नै जिताउ … Continue reading ओली, गोली र झोली | कटाक्ष

काङ्रेसको पराजय र काङ्रेसिहरुमा निदाएको भान

  कुनै पनि संगठनको आवश्यकता नेत्रित्वमा पुगिसकेकाहरुलाई भन्दा पुग्न चाहनेहरुका  लागि धेरै आवश्यक हुन्छ । कङ्रेस नेत्रित्वले कैयौँ पटक दोहोर्‍याएको गल्तिलाई भावी नेत्रित्वले चुपचाप समर्थन जनाइ रह्यो । नेत्रित्वको मनपरिलाई बैचारिक र साङठनिक रुपमा चुनौती र विकल्प दिन नसकेकोले अन्तर्घात मार्फत राजनीतिमा बलियो देखिन खोजियो, अन्तर्घात स्वभाविक बन्न पुग्यो,  निरुत्साही पार्नुपर्छ भन्ने कुरा कसैले आवश्यक … Continue reading काङ्रेसको पराजय र काङ्रेसिहरुमा निदाएको भान