मैले अनुमानको भरमा ज्ञानेन्द्रलाई हत्यारा भनेको हुँः भट्टराई

काठमाडौँ। जनता समाजवादी पार्टीका संघीय परिषदका अध्यक्ष बाबुराम भट्टराईले पूर्वमहाराजधीराज ज्ञानेन्द्र शाह प्रति उच्च सम्मान रहेको बताएका छन्। भट्टराईले शाहले समय दिए उहाँसँग छलफल गर्ने इच्छा प्रकट गरेका छन्। केही समय अघि वरिष्ठ पत्रकार भूषण दाहाल सँग कुरा गर्दै उनले अत्यन्तै हार्दिकताका साथ विगतका कुरा बारे आंफ्नो मन भित्रका कुरा पोखेका थिए। भट्टराईबाट अपेक्षा नै … Continue reading मैले अनुमानको भरमा ज्ञानेन्द्रलाई हत्यारा भनेको हुँः भट्टराई

सम्वृद्धि र उपभोग

नेपालका सबै जसो राजनैतिक दलहरुले सम्वृद्धि शब्दलाई पेवा झैं प्रयोग गरेको अवस्था छ । तर असंव्रिद्ध अवस्थाहरुको संव्रिद्धी भयो कि भएन भनेर खोज्यो भने संव्रिद्धी त टुसाएको पनि देख्न सकिन्न । यसै क्रममा जनताको जिवनस्तरलाइ परिवर्तन भएको देखाउने कुराहरुलाई हेर्‍यो भने प्रष्ट देख्न सकिन्छ । जस्तै झिङा, कुकुरको साथमा बेचिने मासु पसल; मान्छे कोच्ने, मार्ने … Continue reading सम्वृद्धि र उपभोग

सम्वृद्धि : मासु पसलको अवस्था

जनजीविकाका सूचकहरू गम्भिर छन्, परिवर्तनको आभाष हुन सकिरहेको छैन । ट्राफिकको दिनचर्या, मासु पसल, फलफुल-तरकारी ब्यापार, बैदेशिक रोजगारी, यातायात सिण्डीकेट, सडक दुर्घटना, सार्वजनिक सौचालय, खानेपानी, घर-घडेरी जताततै अस्तव्यस्त मात्र देखिन्छ ।

नयाँ बर्ष: बिकासको संकल्प

नयाँ बर्षको शुभकामना ! नयाँ बर्षको शुभ उपलक्षमा यस्तो आशा गरौँ कि सँधै यस्तो समाचारहरु पढन पाइयोस: कार्यकारी निर्देशक कुलमान घिसिङले गत भदौमा आर्थिक वर्ष २०७४/७५ मा १ अर्ब १ करोड रुपैयाँ खुद नाफा आर्जन हुने प्रक्षेपणसहितको वार्षिक प्रतिवेदन सार्वजनिक गर्नुभएको थियो । महालेखा परीक्षक कार्यालयले गरेको अन्तिम लेखा परीक्षणमा प्राधिकरणको खुद नाफा २ अर्ब … Continue reading नयाँ बर्ष: बिकासको संकल्प

अस्थिर राजनीति: स्थिर अस्थिरता र गरिवी

जब १०४ बर्षे जहांनिया शासन अस्थिर लाग्न थाल्यो, पंचायत अस्थिर भयो, महेन्द्र अस्थिर भए, बिरेन्द्र मारिए- झनै अस्थिरता भयो । अस्थिर ज्ञानेन्द्रले के दिन सक्थे स्थिरता ! १७ भाईका सूर्य ब थापा दरवार सिद्ध्याउन लागे, आँफै सक्किए । शासन रुपी त्यो खालमा धेरै जोकरहरु पल्टिए, अर्कैको दाउले खाइदियो- सक्किए । देशमा मात्र स्थिर छन- काण्ड, … Continue reading अस्थिर राजनीति: स्थिर अस्थिरता र गरिवी

संघिय संरचना: अनुशासन र श्रोत खै?

अर्गानिक नेपाल

नेपालाई बिकशीत राष्ट्र बनाउने जन-चाहना अनुरुप धेरै आन्दोलन र राज्य संरचनामा काफी परिवर्तन गरियो । तर परिवर्तनलाई स्थाईत्व दिनका लागि लगानिको श्रोत ब्यवस्थापन र त्यसको परिचालनको लागि साशकिय अनुशासनलाई नै उपेक्षा गर्ने परिपाटि आज पर्यन्त उस्तै छ । परिवर्तन स्थिर छैन, विकाशको गति र मती नै दिग्भ्रमित देखिएकाछन । बिकास कागजमा लेखिने शब्दमा नभएर, कर्ताहरुको … Continue reading संघिय संरचना: अनुशासन र श्रोत खै?

ओलीको वोली र चुहिने झोली

म यो लेख आफैले केही दिन अगाडि आफ्नै वेब्लग सिमान्तमा पोस्ट गरेका केही अंशहरुबाट शुरु गर्न चाहन्छु- "राजावादी हिन्दू ठेकेदार कमल थापा आज रछ्यान खोज्न वाद्ध्य छन । मित्र प्रचन्डसँग सङै बस्न नसकेर बाबुराम जन्मजात शत्रु ठानिएको कांग्रेससङ एक थान भोटको भिख मगेर साँसद हुन लस्किएका छन । ओली महोदय “मतपत्र निल्ने प्रव्रित्ति”लाई नै जिताउ … Continue reading ओलीको वोली र चुहिने झोली

काङ्रेसको पराजय र काङ्रेसिहरुमा निदाएको भान

  कुनै पनि संगठनको आवश्यकता नेत्रित्वमा पुगिसकेकाहरुलाई भन्दा पुग्न चाहनेहरुका  लागि धेरै आवश्यक हुन्छ । कङ्रेस नेत्रित्वले कैयौँ पटक दोहोर्‍याएको गल्तिलाई भावी नेत्रित्वले चुपचाप समर्थन जनाइ रह्यो । नेत्रित्वको मनपरिलाई बैचारिक र साङठनिक रुपमा चुनौती र विकल्प दिन नसकेकोले अन्तर्घात मार्फत राजनीतिमा बलियो देखिन खोजियो, अन्तर्घात स्वभाविक बन्न पुग्यो,  निरुत्साही पार्नुपर्छ भन्ने कुरा कसैले आवश्यक … Continue reading काङ्रेसको पराजय र काङ्रेसिहरुमा निदाएको भान

स्पेनको संघियताबाट नेपाललाई नियाल्दा

लामो बहस र वादविवाद पछि नेपालको संघियताले स्थापनाको चरण पार गरेर कार्यान्वयनको चरणमा प्रवेश गरेकोछ । संबिधानको घोषणा र तदनुरुप निर्वाचन सम्पन्न हुनुले यसलाई प्रष्ट परेको छ । संघिय सासन पद्धति अधिकतम विकेन्द्रिकरणको सिद्धान्तमा आधारित छ, त्यसोत यसका समर्थकहरुले संघियता मार्फत तिव्र आर्थिक वृद्धि हुने कुराको दलिल प्रस्तुत गरेका छन् । वित्तिय स्वायत्तताको कारण राज्यहरुले … Continue reading स्पेनको संघियताबाट नेपाललाई नियाल्दा

माओवादी किन सत्ता छाडन चाहिरहेको छैन !

अचम्म त के छ भने सत्ता छाडने दवाव कांग्रेसलाई दिईएको छ तर माओवादी जो सत्ता छाडेर तत्कात नयाँ सरकार बनाउको लागि मार्ग प्रशस्त गरिदिन सक्छ तर ऊ पनि त्यसो गरि रहेको छैन। जबकि माओवादीले एमालेसंग वाम एकताको चुनावी तालमेल गरेर तेश्रो ठूलो शक्ति हुन सकेको छ र पार्टि मिलाउने कुरा पनि जनतालाई बताइएको थियो; चुनाव पछि यी वाचा वन्धनहरू एकाएक सत्ता-कुर्ची प्राप्त गर्ने खेलमा परिणत भएको छ। Continue...

केन्द्रमा एशिया : नेपालले अपनाउनु पर्ने सावधानि

अमेरिकी राष्ट्रपति डोनाल्ड ट्रपको बिजयको संकेतको रुपमा मलाइ लागेको थियो कि - अब एशिया, खास गरि चाइना माथि कडा दवाव, प्रभाव सिर्जना गरिने छ ।  एशियामा परेको अन्तराष्ट्रिय राजनीतिको असरले नेपालजस्ता साना मुलुकलाई खपी नसक्नु हुनेछ । मध्यपूर्व, अरबतिर 'आफ्नो अफ्ठ्यारोलाइ' प्राय ध्वस्त पारेर आफु खुसि एक्लो युद्ध विजय गरेको अमेरिका अबको सामरिक र आर्थिक … Continue reading केन्द्रमा एशिया : नेपालले अपनाउनु पर्ने सावधानि

‘ऋषि कृषि’

© कुलराज चालिसे अन्य प्राविधिकक्षेत्र जस्तै कृषिक्षेत्र पनि क्रमिक परिवर्तनको दवावबाट मुक्त छैन । पहिला जीवन निर्वाहको निमित्त गरिने कृषिकर्म अहिले बढ््दो जनसंख्याको आवस्यकता पूरा गर्न व्यावशायिक कृषिमा परिणत हुदै गएको छ । व्यावशायिकताको चक्करमा वनश्पतिको प्राकृतिक स्वभावमा नै परिवर्तन गरेर वेमौसमी र वर्णसंकरताले प्राथमकिता पनि पाएको छ । रासायनिकमल, किटनासक औषधि र उन्नत वीउको … Continue reading ‘ऋषि कृषि’

नेपालको दशा : सवाल जवाफ

१) आज हामी जे भोग्दै छौँ, त्यो माओवादी हिंसाको देन हो । यसकै लागि कारीव १५००० निहत्था नेपालीलाई मारिए, गणतन्त्र ल्याइयो, संघियता अपनाइयो । अन्तत: बहुदलिय गुँडमै बास बसियो । देश राजनीतिको भुमरीमा फसेको छ; जनतालॆ झन् दुख भोगेका छन् । यहि नियतिको निरन्तरता हो आगामी दिन । २) यसका डिजाइनर बाबुराम भट्टराई 'परिस्थिती समाल्न … Continue reading नेपालको दशा : सवाल जवाफ

नेपालमा सुन्दर प्रजातन्त्रको कुरुप भविष्य

धेरै काँचा संझौताहरु बिच खोजिने सहमतिले प्रजातन्त्रलाई कुरुप बनाउॅदो रहेछ, खासगरी नेपाल जस्ता मुलुकहरूमा । खुला सिमाना, भौगोलिक हिसाबले एउटा दुईटा मुलुकहरूसॅग मात्र परनिर्भरता, अर्ध शिक्षित नागरिक, देश काल परिस्थिति नबुझेका तीब्र सत्ता केन्दित नेता भएको देशमा प्रजातन्त्रलाई फरक तरिकाबाट ब्याख्या र ब्यवहार गर्न जरुरी छ । नेपालको प्रजातन्त्रले नेपालीमात्रको हित गर्न असफल भएको छ … Continue reading नेपालमा सुन्दर प्रजातन्त्रको कुरुप भविष्य

परिवर्तनलाई अवतरण गर्न चाहिने अर्थ, र नीतिहरुको अभावमा परिणाम के होला ?

उदहारणका लागि- खोला र नदि ! नदीमा खोला मिसिन दिनु भनेको खोलाको अस्तित्व समाप्त हुनु हो । यस सन्दर्भमा नदीले खोलालाइ आफुमा समाहित गरिदिन्छ र वास्तवमा खोलाको परिवर्तन नदि भएर देखिन सक्छ तर त्यो भनेको खोलाको सभ्यता समाप्ति र नदीको यथा स्थान नै हो । त्यसै गरि खोलामा आनन्दित जलचरहरुको पूर्ववत स्वभावमा समेत उक्त परिवर्तनले … Continue reading परिवर्तनलाई अवतरण गर्न चाहिने अर्थ, र नीतिहरुको अभावमा परिणाम के होला ?